Spaliny

Źródła zanieczyszczeń powietrza

Jest wiele źródeł zanieczyszczeń. Zanieczyszczenia mogą brać się z przyczyn naturalnych (wulkany, pyłki, etc.) i wtedy są częścią naturalnych cyklów życiowych, albo też brać się z działalności człowieka. Dyrektywa UE EC96/62 wymienia owe rodzaje zanieczyszczeń oraz ustanawia szeroki zakres krajowych, regionalnych i lokalnych działań zaprojektowanych, żeby poprawić jakość otaczającego nas powietrza.

Ażeby chronić plony, stosuje się w rolnictwie przeróżne nawozy oraz środki owadobójcze, które zanieczyszczają środowisko. Zwierzęce odchody są istotnym źródłem metanu (CH4) – gazu, który przyczynia się do efektu cieplarnianego.

Człowiek wykorzystuje wiele materiałów łatwopalnych: dla ogrzewania, uzyskania energii potrzebnej do produkcji przemysłowej lub dla pozbycia się własnych odpadów. Zatem, przemysł i spalarnie odpadów z gospodarstw domowych uwalniają zanieczyszczenia do atmosfery, zwłaszcza w postaci ciężkich metali, pyłu, etc. Jednak główne źródła zanieczyszczeń powietrza to transport drogowy i lotniczy. Sam transport drogowy jest w ponad 40% odpowiedzialny za uwalnianie do atmosfery zawiesiny cząsteczek, które w miastach składają się na zanieczyszczenie powietrza.

Transport powoduje zanieczyszczenia powietrza

Transport produkuje ogromne ilości różnych substancji, które wyjątkowo szkodzą naszemu zdrowiu. Znajdują się one przede wszystkim w powietrzu, którym oddychamy, w formie gazów, cieczy lub ciał stałych.

CO, tlenek węgla: jest wydzielany podczas gwałtownego i niecałkowitego spalania paliwa, zwłaszcza w czasie korków. Tlenek węgla łączy się w atmosferze z tlenem i tworzy dwutlenek węgla CO2. CO jest w większości emitowany (64%) w trakcie korków.

NOx, tlenki azotu: to skutek połączenia azotu i tlenu pod wpływem wysokiej temperatury w powietrzu, na przykład w silnikach samochodowych. Tlenki azotu pochodzą głównie z paliw kopalnych (ropa, gaz ziemny i węgiel). NOx występują w postaci tzw. „kwaśnych deszczów”, które tworzą charakterystyczna mgłę - smog. Podstawowym źródłem NOx są korki (69%).

CO2, dwutlenek węgla: powstaje na skutek emisji spalin. W warunkach naturalnych (bez zanieczyszczeń) występuje on w niewielkich ilościach w powietrzu, odgrywając istotną rolę w procesach wegetacyjnych, w trakcie fotosyntezy. Jednakże, obecnie energia wytwarzana w procesach konsumpcyjnych produkuje zbyt dużo CO2, żeby rośliny były w stanie go w pełni absorbować. CO2 to główna przyczyna efektu cieplarnianego. Transport emituje 33% dwutlenki węgla.

HC, wodorotlenki

: to skutek niekompletnego spalania paliwa oraz olejów silnikowych, szczególnie przy silnikach typu diesel w miastach.

Pb, mieszanki ołowiu

: pochodzą z domieszek ołowiu znajdujących się w niektórych rodzajach benzyny. Odkąd zaczęły obowiązywać katalizatory i wzrosło użytkowanie benzyny bezołowiowej, ilość ołowiu znacznie zmalała.

Benzen jest głównie wytwarzany przez pojazdy silnikowe oraz przemysł chemiczny.

Pyły to mieszaniny wodorotlenków, mieszanek siarki i różnych mieszanek mineralnych: są tak małe, że na długi czas pozostają zawieszone w powietrzu. Mogą być bardzo groźne dla zdrowia. Są głównie uwalniane do powietrza przez silniki typu diesel, a sektor transportowy odpowiada za 33 % ich produkcji.

O3, ozon troposferyczny to wtórny czynnik zanieczyszczający, który powstaje z wyżej podanych, czynników zanieczyszczających, kiedy świeci słońce. Znajduje się on na poziomie ziemi/przy gruncie. Nie należy go mylić z ozonem stratosferycznym, który znajduje się w atmosferze wokół Ziemi.

Skutki kwaśnych deszczy

Transport lądowy przyczynia się do zanieczyszczenia powietrza, czego skutkiem, w środowisku są głównie: lokalnie występujące kwaśne deszcze oraz efekt cieplarniany na naszej planecie.

Kwaśny opad radioaktywnego pyłu destrukcyjnie wpływa na lokalną roślinność i miasta. Ten opad jest suchy: gazy, cząsteczki pyłu; lub mokry: deszcz, mgła, śnieg. Opad jest skutkiem rolniczych, przemysłowych i miejskich zanieczyszczeń oraz emisji NOx, SO2 i CO. Rolnictwo jest głównym źródłem (35%) kwaśnych opadów, ale także transport ma swój udział na poziomie 26%, zwłaszcza w miastach.

[na podstawie materiałów Komisji Europejskiej]

Spaliny motoryzacyjne rozprzestrzeniają się w dużych stężeniach na niskich wysokościach, bezpośrednio w sąsiedztwie ludzi. Z tego powodu są one znacznie bardziej szkodliwe niż zanieczyszczenia powietrza, które trafiają do organizmu wraz z wdychanym powietrzem, osadzają się głęboko w płucach, a następnie niszczą komórki. Pyły zawieszone w powietrzu stanowią czynnik, który potęguje różne dolegliwości. Najczęstszymi chorobami powodowanymi przez spaliny samochodowe są:
  • astma,
  • przewlekłe choroby płuc,
  • stany zapalne dróg oddechowych,
  • nowotwory,
  • choroby serca,
  • choroby układu nerwowego.
Samochody odpowiadają za 65 % zanieczyszczeń emitowanych na obszarze Unii Europejskiej. Sami skracamy sobie  życie. O tym, że spaliny szkodzą naszemu zdrowiu nikogo nie trzeba przekonywać. Transport drogowy w 98 % opiera się na ropie. Zmianami, które hamowałyby negatywny wpływ motoryzacji na  środowisko i człowieka są:
  • opłaty za korzystanie z infrastruktury,
  • zróżnicowanie opłat w zależności od wpływu poszczególnych pojazdów na środowisko,
  • obciążenie kosztami za emisję CO2 i zużycie nieodnawialnej energii.

 

 Wpływ spalin na płód dziecka

Naukowcy z Uniwersytetu Jagiellońskiego we współpracy z uczonymi z USA przeprowadzili badania, z których wynika, ze dzieci matek, które w ciąży narażone były na wysoki poziom zanieczyszczeń emitowanych do środowiska mają ograniczone zdolności umysłowe.
Artykuł na ten temat został opublikowany w czasopiśmie "Enviromental Health Perpectives". Dotychczasowe badania potwierdziły, że dzieci o wiele bardziej niż dorośli podatne są na szkodliwy wpływ spalin oraz dymu tytoniowego. co również zostało potwierdzone naukowo, zanieczyszczenia te najgorszy i największy wpływ wywierają na organizm płodu, który jest bardzo wrażliwy, a łożysko wcale nie chroni przed przedostawaniem sie WWA (wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych). Metabolity WWA uszkadzaja DNA komórek, a system ich naprawy, kŧóry nie jest jeszcze dojrzały, nie radzi sobie z ochroną układu nerwowego. Uszkodzenia te powodują zaburzenia rozwoju psychomotorycznego, co w przyszłości może skutkować np. trudnościami z nauką. Różnicę między dziećmi narażonymi w życiu płodowym na wyższe stężenie spalin, a rówieśnikami mającymi mniejszy kontakt ze związkami WWA, można porównać do spadku o 3,8 punktów na skali ilorazu inteligencji.

27.06.2008