Korki
Anatomia korka
Na samym początku, należy zdefiniować "korek". Powstaje on wtedy, gdy zbyt wiele samochodów jednocześnie chce przejechać jedną drogą w jednym kierunku. Nie ma nic trudniejszego, niż drogą o przepustowości 1000 pojazdów na godzinę przepuścić trzy razy więcej aut i jej nie zablokować.
Bezpośrednim zadaniem systemu transportowego miasta jest zapewnienie mieszkańcom dostępności przestrzennej, czyli możliwości korzystania z różnych obiektów i instytucji umożliwiających realizację aktywności życiowej człowieka, rozmieszczonych w przestrzeni miasta. Jeśli owa dostępność realizowana jest za pomocą transportu miejskiego nazywa się ją dostępnością komunikacyjną, czyli miarą łatwości docierania do celu człowieka, produktu, czy informacji.
Kongestia, co to takiego?
Kongestia - nagromadzenie, przeciążenie, skupienie, zatłoczenie. Jest skutkiem wzajemnego utrudniania ruchu przez pojazdy w wyniku załamania się płynności przepływu i ograniczania prędkości ruchu. Korki pojawiają się gdy stopień wykorzystania pojemności systemu transportowego zbliża się do wyczerpania. Kongestia zazwyczaj wiąże się z dobrami publicznymi, które „konsumowane” są wspólnie. Zachodzi tylko w takiej działalności gospodarczej, w toku której nabywcy bądź użytkownicy konkretnego dobra wydatkują dla jego uzyskania pewne zasoby. Ilość tych zasobów na jednostkę konsumowanego dobra lub też jakość dobra muszą być ściśle uzależnione od czasu jego nabycia.
Z uwagi na miejsce powstawania można wyróżnić dwa rodzaje kongestii transportowej:
- kongestię sieci transportowej:
- kongestię linii - ulegają jej pojazdy, a skutków doświadczają właściciele pojazdów i ładunków, a także kierowcy i pasażerowie;
- kongestię w punktach transportowych (portach, dworcach, na parkingach, itd.);
- kongestię w środkach transportu – której ulegają pasażerowie i ładunki (może ona być spowodowana kongestią sieci).
Można wyróżnić trzy specjalne rodzaje kongestii występujące w miejskiej sieci transportowej:
- bottleneck (wąskie gardło) - związane jest z powstawaniem zatorów w ruchu, który kieruje się przez dany odcinek sieci;
- triggerneck – powstaje gdy bottleneck zaczyna utrudniać ruch nie kierujący się przez dany odcinek;
- gridlock (zakleszczenie) – oznacza zatrzymanie ruchu całej sieci ulicznej na danym obszarze, np. w centrum miasta.
Najczęstszymi przyczynami powodującymi kongestię są:
- niedoinwestowanie transportu i infrastruktury transportowej,
- różnice między społecznymi a prywatnymi kosztami transportu,
- modyfikacja, remont bądź przebudowa dróg,
- układ i zabudowa miasta,
- konieczność kontroli pojazdów, ładunków.
Do czego prowadzi kongestia? Oto kilka skutków:
- zwiększenie kosztów eksploatacji pojazdów (wzrastają nawet o 30 %),
- wzrost kosztów utrzymania infrastruktury drogowej,
- straty związane z czasem trwania przewozów i warunków ich wykonania,
- strata czasu użytkowników transportu, uciążliwość podróży,
- koszty / straty związane z niemożnością zrealizowania przewozu (które są dosyć trudne do oszacowania),
- koszty zanieczyszczenia środowiska, ich wzrost jest pochodną zmian w sposobie poruszania się pojazdów przypadających na jednostkę pokonywanej odległości,
- negatywny wpływ na gospodarstwa domowe (koszty eksploatacyjne, spadek jakości życia),
- wzrost liczby kolizji drogowych, wypadków,
- spadek atrakcyjności inwestycyjnej miasta.
Jakie działania należy podjąć, które przyczynią się do eliminacji uciążliwości ruchu drogowego?:
- centra miast zamknięte dla samochodów osobowych,
- tworzenie stref czasowo lub stale zamkniętych dla samochodów ciężarowych w miastach,
- oczyszczenie miast z ruchu tranzytowego,
- nocny system dostaw,
- budowa centrów logistycznych bądź terminali logistycznych,
- promocja transportu kombinowanego,
- efektywne zarządzanie ruchem wdrażając inteligentne systemy transportowe,
- wzrost nakładów na infrastrukturę.
A może carpooling?
Moda na carpooling („wypełnienie auta”) dotarła do Polski z USA, gdzie przy ogromnym przyroście aut zaczynało robić się coraz ciaśniej na drogach. Ludzie szukali więc sposobów na ograniczenie ruchu samochodowego w zanieczyszczonych, zakorkowanych, zdegradowanych pod względem fizjonomii miastach. W ten sposób wymyślono carpooling, czyli sposób na codzienne dojazdy do pracy, szkoły, a nawet dalsze wypady / wycieczki.
Carpolling już od kilkudziesięciu lat popularny jest na Zachodzie i ma coraz większe szanse powodzenia w naszym kraju. Samochodów przybywa z dnia na dzień, a drogi pozostają te same, tak więc takie wspólne dojazdy w znacznym stopniu mogą przyczynić się do ograniczenia aut na polskich drogach. W Polsce jego początki sięgają PRL-u, kiedy była prowadzona kampania „podwieź sąsiada”. Wtedy celem było zachęcenie do dzielenia się luksusowym dobrem, jakim był samochód. Teraz jest to ograniczenie ruchu i spalin, a także oszczędność czasu i pieniędzy. Wiele osób dojeżdża bowiem o tej samej porze w podobnym kierunku.
System ten posiada mnóstwo zalet, m. in.:
- niższe koszty podróżowania,
- krótszy czas podróży (np. poprzez korzystanie z wydzielonych pasów ruchu),
- zmniejszenie emisji zanieczyszczeń,
- poprawa stanu środowiska naturalnego,
- optymalizacja wykorzystania przez pracowników parkingów zakładowych
- mniejszy stres związany z dojazdem do pracy,
- zmniejszenie wymiarów kongestii,
- sposób na poznanie nowych ludzi,
- atrakcyjne warunki umów ubezpieczeniowych dla osób współdzielących swoje auta.
Organizacja systemu carpooling możliwa jest zarówno we własnym zakresie (sąsiedzi, znajomi, koledzy z pracy), bądź w ramach zorganizowanych inicjatyw (np. przez zakład pracy, uczelnie, organizacje).
Ewolucją systemu carpooling jest:
- slugging – okazjonalne podwożenie osób, którzy stoją w wyznaczonych miejscach przy trasie czekając na potencjalnego kierowcę, który akurat zmierza do tego samego celu podróży co oni,
- schoolpool (carEcole) – forma podwożenia kilkorga dzieci do szkół lub przedszkoli przez jednego rodzica,
- carVoyage – zwiedzanie innych krajów samochodem wraz ze współtowarzyszami,
- airport stop (airpool) – podróż z / na lotnisko samochodem,
- eventpool – organizowanie wspólnych podróży na imprezy, wakacje, koncert.
Najpopularniejsze serwisy carpoolingowe w Polsce to:
30.06.2008
